Dzień wolny za święto w sobotę (15 sierpnia). Do kiedy pracodawca musi Ci go oddać? Przepisy i zasady

W tym roku Święto Wojska Polskiego oraz Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny, przypadające 15 sierpnia, wypada w sobotę. Dla milionów pracowników zatrudnionych na umowie o pracę oznacza to jedno: gwarantowany prawem dodatkowy dzień wolny od pracy. Część firm i urzędów zdecydowała się zamknąć swoje drzwi już w piątek 14 sierpnia, tworząc długi weekend, ale to nie jedyne możliwe rozwiązanie. Sprawdź, jakie zasady narzuca Kodeks Pracy i do kiedy pracodawca musi oddać Ci zaległy dzień.

Co mówi Kodeks Pracy? Podstawa prawna

Zgodnie z art. 130 § 2 Kodeksu Pracy, „każde święto występujące w okresie rozliczeniowym i przypadające w innym dniu niż niedziela obniża wymiar czasu pracy o 8 godzin”.

Oznacza to, że jeśli ustawowo wolny od pracy dzień wypada w sobotę, pracownikowi pracującemu od poniedziałku do piątku przysługuje dodatkowy dzień wolny. Jeżeli pracodawca nie wyznaczyłby takiego dnia, doszłoby do przekroczenia wymiaru czasu pracy w danym okresie rozliczeniowym, co stanowi wykroczenie przeciwko prawom pracownika.

(Warto pamiętać: zasada ta nie dotyczy niedziel – za święto przypadające w niedzielę pracodawca nie ma obowiązku oddawania innego dnia wolnego).

Do kiedy pracodawca musi wyznaczyć dzień wolny?

Kluczowy w tej kwestii jest tzw. okres rozliczeniowy obowiązujący w danym zakładzie pracy:

• Miesięczny okres rozliczeniowy (najpopularniejszy): Dodatkowy dzień wolny pracodawca musi wyznaczyć do końca sierpnia. Nie może przenieść go na wrzesień.
• Dłuższe okresy rozliczeniowe (np. 3 lub 4 miesiące): Pracodawca ma więcej czasu – dzień wolny musi zostać udzielony do końca danego okresu rozliczeniowego (np. do końca września lub października).

Kto decyduje o dacie?

Termin wyznacza pracodawca. Może on:

1. Odgórnie zamknąć cały zakład pracy w konkretnym dniu (często jest to piątek poprzedzający święto – czyli 14 sierpnia – lub poniedziałek po święcie – 17 sierpnia).
2. Dopuścić indywidualne ustalanie terminów z poszczególnymi pracownikami (np. poprzez złożenie wniosku o wolne w wybranym dniu sierpnia).

Kogo dotyczą przepisy, a kto nie otrzyma dodatkowego wolnego?

Prawo do odbioru dnia wolnego za święto w sobotę zależy od formy zatrudnienia oraz harmonogramu pracy:

Grupa pracowników / Forma umowy	Czy przysługuje dzień wolny за 15 sierpnia?
Umowa o pracę (standardowy tydzień pn–pt)	TAK – wymiar czasu pracy obniża się o 8 godzin.
Praca w równe soboty (zgodnie z grafikiem)	TAK – pracownik nie przychodzi do pracy w sobotę 15 sierpnia lub dostaje inny dzień wolny.
Umowa zlecenie / Umowa o dzieło / B2B	NIE – Kodeks Pracy ich nie dotyczy (chyba że zapisy w umowie stanowią inaczej).
Pracownik przebywający na L4 w dniu 15 sierpnia	TAK – o ile wyznaczony przez zakład dzień wolny wypada w terminie, gdy pracownik jest już zdrowy.
Pracownik przebywający na urlopie bezpłatnym/macierzyńskim	NIE – brak obowiązku świadczenia pracy w tym okresie.

Co grozi pracodawcy za nieoddanie dnia wolnego?

Nieudzielenie dnia wolnego za święto przypadające w sobotę w obowiązującym okresie rozliczeniowym skutkuje powstaniem nadgodzin średniotygodniowych. Jeśli Państwowa Inspekcja Pracy (PIP) wykryje takie uchybienie podczas kontroli, na pracodawcę może zostać nałożona kara grzywny w wysokości od 1 000 zł do nawet 30 000 zł.

„Pracodawcy nie muszą konsultować z pracownikami konkretnej daty oddania dnia wolnego za sobotnie święto, choć w wielu firmach staje się to dobrym zwyczajem. Najważniejszym kryterium prawnym jest zmieszczenie się w obowiązującym okresie rozliczeniowym. Warto sprawdzić zarządzenie wewnętrzne lub dopytać w dziale HR, jaki termin został wyznaczony w Twoim zakładzie” – przypominają eksperci prawa pracy.

Jeśli Twój pracodawca jeszcze nie ogłosił terminu odbioru dnia wolnego za 15 sierpnia, ma obowiązek zrobić to jak najszybciej, aby rozliczyć czas pracy w bieżącym miesiącu!

Photo by Jason Strull on Unsplash